muzykatradycyjna.pl

muzykatradycyjna.pl

Muzyka polskiej wsi

Rozmowa z mistrzynią — Marią Kowalik [Kieleckie, śpiew, taniec]

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Jej zawdzięczamy wiele melodii, przyśpiewek, barwnych opowieści o muzyce i jej wykonawcach. Postać charakterna i bezkompromisowa. Jest jedną z głównych mistrzyń Taboru Kieleckiego w Sędku, nauczycielek Tęgich Chłopów i bez wątpienia najważniejszą śpiewaczką Kielecczyzny. O życiu wie wszystko. W rozmowie opowie o wojnie, polityce, wsi, życiu sąsiedzkim, wiejskiej architekturze, o losie kobiet, o dzieciach, ale też o weselach, złych ludziach, o miłości i starości, o czasach dawnych i nowych. I o tym, co kocha – tańcu, muzyce, śpiewie.

Rozmowę z Marią Kowalik, śpiewaczką i jedną z najbarwniejszych postaci Sędka (woj. świętokrzyskie), przeprowadziła Dorota Murzynowska, bębnistka, antropolożka i animatorka kultury, a gdy grają inni – zamiłowana tancerka.

Wykorzystano nagrania:
– Sędkowianin, wyk. Tęgie Chłopy, album „Wesele!”, wyd. Wodzirej, 2017
– Śpiwa Kowalikowej, wyk. Tęgie Chłopy, album „Dansing”, wyd. Muzyka Odnaleziona, 2015

Podcast zrealizowała:
Dorota Murzynowska – bębnistka, antropolożka i animatorka kultury, a gdy grają inni – zamiłowana tancerka. Uczestniczka i animatorka wielu wydarzeń popularyzujących muzykę tradycyjną in crudo (w surowej wersji, bez unowocześniania), szczególnie w ramach Stowarzyszenia Dom Tańca. Spiritus movens Ambasady Muzyki Tradycyjnej na warszawskim Jazdowie – miejsca spotkań, warsztatów i dyskusji, dedykowanego muzyce i kulturze wiejskiej.
Mastering: Adam Mart

Polecamy:
– film Maria Kowalik, prod. Akademia Kolberga 2015
https://www.youtube.com/watch?v=JskbVoTGK8A
– Maria Kowalik i Tęgie Chłopy
https://www.youtube.com/watch?v=hISwmhNoaso
– KOBIETY ǀ Spotkanie IX – Opowiadanie świata – Maria Kowalik
https://www.youtube.com/watch?v=SnIHqWeooCE
– Maria Kowalikowa – Przyśpiewki dla Stanisława
YouTube...
– Orkiestra Taborowa / Maria Kowalik / Stanisław Witkowski / Tabor Kielecki w Sędku 2015
https://www.youtube.com/watch?v=9lSb5uEFHZ0
– Szlakiem Kolberga
https://vod.tvp.pl/programy,88/szlakiem-kolberga-odcinki,280366/odcinek-44,S01E44,328366
*Tabor Domu Tańca
https://muzykatradycyjna.pl/do-sluchania/letnie-tabory-domu-tanca/

Na zdjęciu: Maria Kowalik (ur. 1928) i Dorota Murzynowska przed domem śpiewaczki. Sędek (woj. świętokrzyskie) 2023. Fot. Dorota Murzynowska

Pocztówka dźwiękowa: Walc Bykasa śpiący [Suwalszczyzna] ☛ 1/3

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Od kłębka do nitki, czyli powieść o tym, jak z fragmentarycznych i chaotycznych zapisów udało się odzyskać melodię walca po muzykancie Bykasie z Sejn.

Pocztówkę przesłał Piotr Fiedorowicz, skrzypek, dudziarz współzałożyciel zespołów Biele, Chłopcy z Nowoszyszek, Otako i Dautenis, od lat eksplorujący, dokumentujący i inspirujący się muzyką tradycyjną z Suwalszczyzny, członek stowarzyszenia Krusznia.

Realizacja: Piotr Fiedorowicz
Mastering: Adam Mart

Podkast jest realizowany przez Forum Muzyki Tradycyjnej w ramach programu muzykatradycyjna.pl prowadzonego przez Pracownię Muzyki i Tańca Tradycyjnego w Narodowymi Instytucie Muzyki i Tańca. Program jest finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Przejście graniczne: Śląsk Opolski [pieśni, mniejszości]

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Dziedzictwo kulturowe, językowe i muzyczne Śląska Opolskiego to mozaika, której powstanie zdeterminowały przemiany polityczne i społeczne pierwszej połowy XX w. oraz wysiedlenia i migracje ludzi po zakończeniu II Wojny Światowej. Zakrojona na szeroką skalę powojenna inżynieria społeczna i działania propagandowe spowodowały, że tradycje muzyczne tych terenów, ich rozwój i przemiany są opisywane i przedstawiane nie zawsze adekwatnie do tego, jak czują się i definiują swoją tożsamość sami mieszkańcy i osoby tradycje te praktykujący.
Rozmowę z Iwoną Wylęgałą – etnolożką, animatorką kultury i śpiewaczką przeprowadziła Ewa Grochowska – wykonawczyni i badaczka muzyki tradycyjnej

Wykorzystano nagrania:
– „Za tą nasą stódołą” – śpiewają Anna Smolczyk i Maria Mika z Dębskiej Kuźni. Nagr.Iwona Wylęgała
– „Im Grunen Wald” („W zielonym lesie”) – śpiewa Eryka Świerc z Biestrzynnika. Nagr. Iwona Wylęgała
– „Die Gedanken sind frei” („Myśli są wolne”) – śpiewa Maria Kwiecińska z Dębskiej Woli. Nagr. Iwona Wylęgała
– „Moi mili łojcowie” – śpiewa Edeltrauda Krupopp z Kamienia Śląskiego. Nagr. Iwona Wylęgała
– „Ach mój Boze, Boze mój” – śpiewa Iwona Wylęgała. Nagr. własne wykonawczyni

Polecamy:
– Pieśni śląskie do posłuchania:
https://soundcloud.com/user-112794056
https://www.youtube.com/@piesnibezscenne7/videos
– Folklor wielojęzyczny (filmy):
https://www.youtube.com/watch?v=60ixykazvL4
https://www.youtube.com/watch?v=GD8yGTbqyAU
– Dla dzieci:
https://www.youtube.com/watch?v=MUhnGu3EeSk
– Pieśnioopowieści – cykl audycji ludowych o pieśniach:
https://radio.opole.pl/497,1508,piesnioopowiesci-o-spiewie-tradycyjnym-cykl-emit

Podcast zrealizowała: Ewa Grochowska
Mastering: Adam Mart

Podkast jest realizowany przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Muzyka tradycyjna. Podaj dalej!” w 2023 r.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Przejście graniczne: Pomorze Zachodnie [mniejszości, badania]

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Pomorze Zachodnie to szczególne miejsce, opisywane współcześnie przez badaczy i etnomuzykologów jako obszar, gdzie miejscowe tradycje muzyczne są trudne do sklasyfikowania jako zjawiska typowe dla całego regionu i odnoszące się do wspólnych źródeł miejscowej kultury. Jest to związane z historią regionu po 1945 roku, jego stopniowym zasiedlaniem przez osadników z terenów dawnych Kresów Rzeczpospolitej i przybyszy z różnych regionów Polski. Ważnym elementem narracji o regionie jest także temat obecności dziedzictwa kulturowego wysiedlonych z Pomorza Zachodniego Niemców w pamięci i praktykach kulturowych obecnych mieszkańców.
Rozmowę z Katarzyną Janiszewską,skrzypaczką, pracującą z tradycjami muzycznymi na Pomorzu Zachodnim przeprowadziła Ewa Grochowska, wykonawczyni i badaczka muzyki tradycyjnej.

Wykorzystano nagrania:
– „Quadrille” – melodia ze zbioru „Notenbuch des Onkel Ewert”, Bartelshagen na Pomorzu (Niemcy, ok. 1870) i „Polka radomska” – melodia z tradycji ustnej. Wykonanie: PoMore TanzOrkiestra (Ewa Grochowska, Katarzyna Janiszewska, Małgorzata Müller, Vivien Zeller, Krzysztof Janiszewski, Maciej Marcinkowski, Wolfgang Meyering, Ernst Poets). Nagranie: Janusz Bąbkiewicz (2020).
– „Française” – melodia taneczna z Pomorza Zachodniego, ze zbiorów Pommersches Volksliedarchiv w Greifswaldzie (Niemcy). Wykonanie: Kapela Janiszewskich. Nagranie: Krzysztof Janiszewski (2023).
– “Polka pomorska” ze zbioru przedwojennych melodii pomorskich dr Kittlera (1935). Wykonanie: Kapela Janiszewskich. Nagranie: Krzysztof Janiszewski (2023).

Polecamy:
– Melodie pomorskie ze zbioru „Notenbuch des Onkel Ewert”, Bartelshagen na Pomorzu (Niemcy, ok. 1870), na kanale YT TradTanzMusik:
https://www.youtube.com/watch?v=n9oYpjbNFQc&list=PL8T34eFsvHmJISmwgFms7DaX5N3teyAVu
https://www.youtube.com/watch?v=Adx2Z6HWNFg&list=PL8T34eFsvHmJISmwgFms7DaX5N3teyAVu&index=1
https://www.youtube.com/watch?v=_AVnRs97smw&list=PL8T34eFsvHmJISmwgFms7DaX5N3teyAVu&index=3
– strona internetowa Pommersches Volksliedarchiv przy Archiwum Uniwersyteckim w Greifswaldzie (Niemcy). Jest to obszerny zbiór (obecnie w procesie digitalizacji i udostępniania) pieśni, melodii i tańców zebranych na Pomorzu Zachodnim przed II Wojną Światową:
https://pommersches-volksliedarchiv.de/
– Zachodniopomorski „Mały Kolberg” – materiały opracowane przez Kapelę Janiszewskich:
https://www.youtube.com/watch?v=pIBj7C9WqzE
https://www.youtube.com/watch?v=pk4Q8nFt93c
https://www.youtube.com/watch?v=64SpW6fcXjM
https://www.youtube.com/watch?v=As8B_W3VRBo
– O tradycjach na Pomorzu Zachodnim po II Wojnie Światowej:
https://culture.pl/pl/artykul/ewa-grochowska-tradycja-jest-w-ludziach-wywiad
https://muzykatradycyjna.pl/do-czytania/pomorze-zachodnie-muzyczny-archipelag/
https://soundcloud.com/tutejsi

Realizacja: Ewa Grochowska
Mastering: Adam Mart

Podkast jest realizowany przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Muzyka tradycyjna. Podaj dalej!” w 2023 r.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Pocztówka dźwiękowa: Jak mama najstarszą córkę wydawała [ziemia sieradzka] ☛ 3/3

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Czasem trzeba trzech pokoleń, by pojawił się kontynuator tradycji. Tak było i tym razem, gdy w rodzinie państwa Tomczyków uzdolniona muzycznie prawnuczka, Julia Grzelczyk, zaczęła się interesować muzyką swojego regionu. Dzięki zaangażowaniu Julii i jej członkostwie w zespole w Mroczkach Małych wróciła nie tylko nadzieja i nowa energia, ale też dawno zapomniany repertuar. To silny bodziec, by pobudzić pamięć i odkryć na nowo to, co zaniechane.

Pocztówkę przesłała Joanna Szaflik, śpiewaczka i basistka zajmująca się muzyką sieradzką, kaliską i biskupiańską.

Mastering: Adam Mart

Podkast jest realizowany przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Muzyka tradycyjna. Podaj dalej!” w 2023 r.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Pocztówka dźwiękowa: Tulnijże się wianku lawendowy [ziemia sieradzka, wesele] ☛ 2/3

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Czasem musimy zwiększyć dystans, by spojrzeć na coś z innej perspektywy. Wyjazd na studia do kilkaset kilometrów dalej położonego miasta pozwolił mi dostrzec piękno kultury tradycyjnej okolic, z których pochodzę. Poszukiwania literatury, materiałów archiwalnych, a przede wszystkim spotkania z mistrzami tradycji, zaprowadziły mnie do tego, co według mnie jest najcenniejsze w moich rodzinnych stronach. Bez wątpienia na tej liście znajduje się repertuar weselny, do którego należy pieśń „Tulnijże się wianku lawendowy” zasłyszana od śpiewaczek Jadwigi Tomczyk i Janiny Lipińskiej ze wsi Mroczki Małe.

Pocztówkę przesłała Joanna Szaflik, śpiewaczka i basistka zajmująca się muzyką sieradzką, kaliską i biskupiańską.

Mastering: Adam Mart

Podkast jest realizowany przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Muzyka tradycyjna. Podaj dalej!” w 2023 r.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Mistrz, czyli chemia w muzyce tradycyjnej [wspomnienia zakochanych, edukacja]

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Najczęściej można go spotkać w przestrzeni sztuki lub sportu. Jeśli ma się wyjątkowe szczęście, to można się z nim zetknąć na którymś ze szczebli edukacji. W muzyce tradycyjnej pojawia się za to wyjątkowo często. Przynajmniej jeśli wierzyć osobom, które się nią zajmują. Rozmowa o mistrzu, jego wyjątkowości, spotkaniu z nim i tym, co to spotkanie sprawiło.

Z:
Rafałem Bałasiem – kontrabasistą, dudziarzem, budowniczym instrumentów ludowych, animatorem kultury ludowej na Żywiecczyźnie, uczniem Zbigniewa Wałacha oraz Edwarda i Władysława Byrtków,
Ewą Grochowską – śpiewaczką i nauczycielką śpiewu tradycyjnego, badaczką tradycji muzycznych wsi polskiej, doktorem nauk humanistycznych, uczennicą między innymi Jana Gacy i Stanisława Witkowskiego,
Antonim Hasso-Agopsowiczem – skrzypkiem młodego pokolenia, który zagłębia się w nagrania muzyki kajockiej, w szczególności Józefa Kędzierskiego,
Justyną Piernik – dziennikarką radiową, śpiewaczką, animatorką kultury, zafascynowaną śpiewem Zofii Wojnickiej oraz tradycją muzyczną naszych wschodnich sąsiadów
Maciejem Żurkiem – skrzypkiem, pszczelarzem, animatorem kultury, uczniem Jana Gacy
rozmawiał
Michał Nowak – dziennikarz, filozof, klarnecista.

W rozmowie wspominano o mistrzach i mistrzyniach:
– braciach Byrtkach z Pewli Wielkiej (Beskid Żywiecki)
– Janie Gacy z Przystałowic Małych (Radomskie)
– Józefie Kędzierskim z Rdzuchowa (Radomskie)
– Zofii Wojnickiej z Osięcin (Kujawy)
Więcej informacji o ww. osobistościach na stronie:
https://muzykatradycyjna.pl/do-sluchania/mistrz-czyli-chemia-w-muzyce-tradycyjnej-wspomnienia-zakochanych-edukacja/

Zdjęcie: Nagrania u skrzypka Tadeusza Jedynaka (ur. 1924–2020), basował mu skrzypek Jan Gaca (1933–2013). Przystałowice Małe 1983. Fot. Andrzej Bieńkowski, Muzyka Odnaleziona

Rozmowa z mistrzem — Leonem Lewandowskim [Kaliskie]

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Starodawna muzyka kaliskiej wsi, ta archaiczna z samymi basami przy skrzypcach, jest dla nas dziś niepojęta, bazuje na ptasich, plemiennych skalach. To ona jest winna zbiorowej euforii tańczących, to ona prowadziła społeczność przez wszystkie obrzędy w roku. Była językiem wsi i kodem komunikacji. Nagle zniknęła jak wyklęta. Ale przeżył człowiek, ostatni tradycyjny skrzypek w Kaliskiem i zarazem całej Wielkopolsce, urodzony sporo przed II wojną. To Leon Lewandowski, który, kiedy go odnalazłem, czekał już spokojnie na śmierć. Poznajmy go.

Rozmowę z Leonem Lewandowskim przeprowadził Mateusz Raszewski, skrzypek, budowniczy instrumentów i badacz terenowy, uczeń wiejskich muzykantów.

Wykorzystano nagrania z płyty:
Leon Lewandowski – skrzypek znad Prosny, wyd. Muzyka Odnaleziona, nagr. terenowe fundacji Kulturalny Ruch Oporu
– Polka / Tabor Kaliski
– Owijak solo
– Okrągły, „Jechałem z góreczki”
– Oberek i polka na organkach
– Okrąglak, „Jak jo jechał od Kalisza”
– Marsz do ślubu
– Owijak „Kureczki” / wiązanka mazurków na Festiwalu Wszystkie Mazurki Świata

Realizacja: Mateusz Raszewski
Mastering: Adam Mart

Pocztówka dźwiękowa: Gdy pan Jezus we drzwi puka [ziemia sieradzka, kolęda] ☛ 1/3

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Okres zimowy, a szczególnie świąteczny, to czas, kiedy granica między światem niematerialnym a realnym jest najcieńsza. To bardzo ważny moment przejścia w cyklu rocznym. Posłuchajcie rodzinnej opowieści apokryficznej o ucieczce Matki Bożej przed żołnierzami Heroda oraz kolędy ze starymi, pełnymi magii motywami.

Pocztówkę przesłała Joanna Szaflik, śpiewaczka i basistka zajmująca się muzyką sieradzką, kaliską i biskupiańską.

Źródła:
– „Gdy Pan Jezus w drzwi puka”, wyk. Janina Kosatka z Kliczkowa Małego, z płyty Tradycje Muzyczne Polski Środkowej. Łęczyckie, Sieradzkie, Wieluńskie, wyd. Łódzki Dom Kultury, 2007
http://folklor.muzeum-sieradz.com.pl/muzyka_piesniS.html

Mastering: Adam Mart

Rozmowa z mistrzem — Romualdem Jędraszakiem [Wielkopolska, dudy]

Pobierz: MP3 | AAC | OGG | OPUS

Archaiczna muzyka dudziarzy wielkopolskich – niegdyś powszechna we wsiach centralnej, południowo-zachodniej i południowej Wielkopolski – przetrwała dziesięciolecia kulturowych zmian i doczekała się powrotu na potańcówki i wesela. W rozmowie pojawiają się odpowiedzi na pytania, gdzie dziś można usłyszeć muzykę dudziarską, skąd wzięli się dudziarze w Poznaniu, a także wiele innych historii.
Rozmowę z Romualdem Jędraszakiem, mistrzem gry na dudach wielkopolskich, nauczycielem i popularyzatorem wielkopolskiej muzyki tradycyjnej, przeprowadził Karol Majerowski, trębacz i dudziarz wielkopolski, jego uczeń.

Wykorzystano nagrania:
– „Oberek lotany”, wyk. Romuald Jędraszak (dudy wielkopolskie), nagr. z płyty „Romuald Jędraszak. Portret dudziarza wielkopolskiego”, wyd. Szamotulski Ośrodek Kultury, 2018
– „Oberek od Stęszewa”, wyk. Romuald Jędraszak (dudy wielkopolskie), Karol Majerowski (dudy wielkopolskie), nagr. Karol Majerowski, 2023
– „Wiwat przyjacielski”, wyk. Kapela Dudziarzy Wielkopolskich, nagr. z archiwum Radia Poznań
– „Oberek”, wyk. Kapela Korzenie, Romuald Jędraszak (dudy wielkopolskie), Tomasz Kiciński (skrzypce podwiązane), Przemysław Wawrzyniak (bębenek obręczowy), z płyty Grajcie dudy, dudy wielkopolskie, wyd. własne Kapeli Korzenie, Poznań 1998
– „Oberek Motała”, wyk. Romuald Jędraszak (dudy wielkopolskie), Marcin Jędraszak (skrzypce podwiązane), nagr. z płyty Romuald Jędraszak. Portret dudziarza wielkopolskiego, wyd. Szamotulski Ośrodek Kultury, 2018

Polecamy:
– dudziarze.pl
– Tabor Wielkopolski http://taborwielkopolski.pl/
Źródła:
– Jadwiga i Marian Sobiescy, Polska Muzyka Ludowa i jej problemy
– Jadwiga Sobieska, Ze studiów nad folklorem muzycznym Wielkopolski

Podcast zrealizował: Karol Majerowski
Mastering: Adam Mart

O podcaście

Podcasty muzykatradycyjna.pl opowiadają dźwiękiem o muzyce wiejskiej w różnych regionach Polski. Prezentujemy nagrania wykonawców kontynuujących lokalne i rodzinne zwyczaje muzyczne. Rozmawiamy o historii muzyki tradycyjnej, jej współczesnych odsłonach i przyszłości. Chcemy stworzyć przestrzeń do dyskusji o aktualnych kontekstach tradycji muzycznych i stawiania pytań – dlaczego, po co i jak? Gośćmi podcastów są mistrzowie śpiewu i gry na instrumentach oraz ich uczniowie. Dzielą się swoją muzyką, wiedzą i doświadczeniem. Zapraszamy do słuchania o najciekawszych zjawiskach i postaciach muzyki tradycyjnej w wywiadach z twórcami, audycjach autorskich i rozmowach praktyków i teoretyków muzyki tradycyjnej.

Polish traditional music – the source of inspiration for Frederic Chopin 200 years ago – is still alive. Yet this is not common knowledge, even in Poland. Throughout the second half of the twentieth century, peasant culture was mainly represented by large state-owned ensembles, which did not transmit the values and spirit of the village music. Meanwhile, outstanding musicians and singers in local communities were not enough appreciated as artists in their lifetime. Even today,hundreds of artists play and sing original village musicrooted in local village communities –throughout the Carpathians, Rzeszow, Cracow, Wielkopolska, Kujawy, Mazovia, Radom, Lubelskie, Podlasie to Kaszuby region.
Our podcasts are created to give voice to the local cultural heroes and to tell you about: history of Polish folk music, including national and ethnic minorities; personal stories; the styles and types of traditional music; cultural contexts of music; the modern phenomenon of transmitting musical traditions from rural to urban; today's young followers of these traditions.

przez muzykatradycyjna.pl

Subskrybuj

Obserwuj nas